Lekker op vakantie met een feelbad-roman

Het was natuurlijk véél slimmer geweest om alleen mijn e-reader mee te nemen op vakantie, maar toch verdween er ook nog een dikke pil in mijn tas die ik twee weken eerder gekocht had: A Little Life van Hanya Yanagihara (in het Nederlands vertaald als Een klein leven). Volgens de flap was dit boek namelijk ‘utterly compelling‘, ‘an extraordinary novel‘ en ‘quite simply unforgettable‘. Dat leek me wel wat voor in het vliegtuig en op het strand.

Het begon allemaal heel aardig, maar naarmate ik wat verder vorderde kreeg ik toch een bak ellende over me heen! Lag ik daar op mijn strandbedje te lezen over een achtjarig jochie dat op alle mogelijke manieren wordt mishandeld en misbruikt door drie of vier paters in het klooster waar hij opgroeit. Alle goede dingen die hem later in zijn leven overkomen kan hij nauwelijks nog waarderen, zo gebroken is hij door zijn ellendige jeugd.

Na tweehonderd pagina’s deed ik iets wat ik zelden doe: ik stopte even met lezen omdat ik het gewoon niet meer trok. Ik voelde me gedeprimeerd door wat ik las, en las een wat vriendelijker boek tussendoor. Maar toen ik dat uit had, was ik toch wel nieuwsgierig naar wat dat kleine leven nog meer behelsde, al vermoedde ik al dat het weinig goeds zou zijn.

20160727_feelbadroman

Nou, inderdaad. In de vijfhonderd pagina’s die volgden kwamen alle vormen van mishandeling, misbruik, uitbuiting, eenzaamheid, automutilatie, ziekte, pijn en dood aan bod. Sommige stukken kon ik alleen maar heel snel lezen. Tussen de gruwelijkheden was het verhaal wel mooi, en na de tijdsinvestering die ik al in dit boek had gedaan wilde ik nu ook weten hoe het verhaal afliep. Niet best, kan ik je alvast vertellen. En ik vroeg me de hele tijd af: waarom moet dit? En waarom zou ik dit willen lezen?

Ik weet niet of het toeval was, een trend in de literatuur, of domweg een ongelukkige hand van kiezen, maar vorige week had ik het wéér. Ik las Het smelt van Lize Spit. Mijn verwachtingen waren hooggespannen, maar het hele boek bleek in feite neer te komen op vierhonderd pagina’s durende troosteloosheid. Inclusief een over meerdere pagina’s uitgesmeerde verkrachtingsscène met allerhande tuingereedschap én behanglijm. Waarom toch, waar is zoiets goed voor? Is een ‘gewone’ verkrachting’ al niet erg genoeg?

Voor dit soort boeken heb ik een eigen term bedacht: feelbad-roman. De feelbad-roman is de duistere tegenhanger van de feelgood-roman. De feelbad-roman sleurt je het verhaal in en dwingt je om toe te kijken, om iets te voelen. Tot je uiteindelijk, murw gebeukt van ellende, snakt naar een lichtpuntje voor de hoofdpersoon. Dat komt, en wordt vervolgens weer afgepakt. Of het komt helemaal niet.

Ik kan me best voorstellen dat mensen genieten van deze vorm van literair ramptoerisme. Maar voor mij is het momenteel te veel. Een beetje spanning, een beetje gruwel: mag allemaal best. Maar er zijn dingen die me te ver gaan, die ik gewoon niet wil lezen. Uitgebreide verkrachtingsscènes, al dan niet met tuingereedschap, vallen in die categorie.

Ik lees nu Nora van Colm Tóibín. Droge, kabbelende observaties van een eigenzinnige vrouw. Anderen zouden het misschien ‘saai’ noemen. Maar ik vind het heerlijk.

2 Comments on Lekker op vakantie met een feelbad-roman

  1. Kaatje
    27-06-2016 at 17:44 (1 year ago)

    Herkenbaar! Knap dat je dan toch verder leest ik stop dan meteen met lezen want ik wil vrolijk blijven.
    Kaatje recently posted…10 dingen die niemand over mij weetMy Profile

  2. Luna
    29-06-2016 at 18:00 (1 year ago)

    Eline, ik snap wat je bedoelt. Ik heb zelf ook moeite met dat soort boeken. Soms zelfs al bij een oorlogsroman. Ik snap dan niet waarom ik dat lees, want ik wil helemaal niet zoiets meemaken en vind het vreselijk dat een ander dat meemaakt. Het geeft mij ook altijd een enigszins onbehagelijk gevoel. Ik dacht altijd ongemak, maar ik denk dat ramptoerisme inderdaad beter past. ‘genieten’ / meevoelen met een ander zijn leed. (nu wil ik niet zeggen dat het niet mooi kan zijn, sommige maken diepe indruk. Maar juist die boeken met bijna onsmakelijke/onpasselijke dingen die zo worden uitvergroot vind ik niks)

Leave a Reply

CommentLuv badge