Tentoonstelling: De heksen van Bruegel

Als kind was ik altijd dol op verhalen over heksen. Lekker griezelen bij het idee van een zwart gekleed vrouwtje dat in het bos woonde met haar eveneens zwarte kat, en die vreemde drankjes brouwde in de ketel die boven het haardvuur bungelde. Maar wist je dat dit standaardbeeld van de heks pas in de zestiende eeuw ontstaan is? En dat het eigenlijk maar door één iemand is bedacht? Nee, dat wist ik dus ook niet.

Dat het beeld van de heks zoals wij die nu kennen eigenlijk bij de Vlaamse meester Pieter Bruegel is begonnen, daar kwam ik pas achter toen ik een promotiefilmpje tegenkwam op internet. Het filmpje was gemaakt door het Catharijneconvent, het Utrechtse museum waar op dit moment de tentoonstelling ‘De heksen van Bruegel’ te zien is. Als voormalig heksenfan moet ik daar natuurlijk naartoe!

20151013_heksen1

Bij binnenkomst valt me als eerste de enorme heksenwaag op, waarop bezoekers kunnen gaan zitten om te worden ‘gewogen’. Bij het plaatsnemen op het krukje komt er direct een stem uit de speakertjes boven mijn hoofd, die uitgebreid uit de doeken doet waarom het er niet zo best uitziet voor me. Linksom of rechtsom zal ik schuldig bevonden worden aan hekserij, zoveel is duidelijk.

Een infographic op de muur maakt ondertussen duidelijk hoeveel doden de heksenjacht in Europa heeft veroorzaakt. Dit zijn er vele duizenden, en dat eeuwenlang. De heks was de perfecte zondeboek voor narigheid als mislukte oogsten, epidemieën en de Kleine IJstijd. Over het herkennen van heksen werden handboeken vol geschreven, waarvan een aantal nu in vitrines in het Catharijneconvent ligt. Op de afbeeldingen hierin is er nog geen stereotype heks. De vrouwtjes op de brandstapel zien er vaak nauwelijks anders uit dan andere vrouwen op de plaat.

20151013_heksen2

In de volgende zaal staan twee prenten van Pieter Bruegel centraal om te laten zien hoe hij begon met de klassieke hersenattributen zoals de ketel en de (zwarte) kat. De prenten worden helemaal ontleed en groot gepresenteerd, en wat is er eigenlijk een boel op te zien! Ook heel absurde tafereeltjes, die me in eerste instantie niet waren opgevallen, zoals een kat die een serieus gesprek voert met een pad en diverse rompjes op pootjes met een gezicht.

20151013_heksen3

20151013_heksen4

Maar er is nog veel meer te zien en te doen. Zo kun je zelf een rondje vliegen met een 3D-bril op, worden er aan de lopende band allerlei fragmenten uit films en series vertoond waarin de Bruegel-elementen te herkennen zijn en zijn er ook heel veel schilderijen van andere kunstenaars te bewonderen waarop heksen de hoofdrol spelen. Ik vermaak me een dikke twee uur bij deze tentoonstelling. Voor mijn doen is dat lang.

De tentoonstelling zet ook wel aan tot nadenken. Als je ziet welke idiote denkbeelden mensen in de zestiende eeuw volstrekt normaal vonden, ga je je toch afvragen of er nu misschien ook dingen zijn die wij geloven en die eigenlijk volstrekte onzin zijn. Wie zijn onze heksen? Hoe zullen wij over vierhonderd jaar tentoon worden gesteld?

‘De heksen van Bruegel’ is een goeie tentoonstelling om een herfstige middag mee te vullen. Als je geïnteresseerd bent in heksen en in geschiedenis, kan ik ‘m zeker aanraden. Je kunt Bruegels heksen nog tot 31 januari 2016 bekijken in het Catharijneconvent in Utrecht.

Vijf redenen om naar de Parade te gaan

De Parade… tot een paar jaar geleden leek het me helemaal niks. Teveel vaagheid, dacht ik, teveel cultuur met een hoofdletter C. Maar omdat ik ook van alle kanten hoorde dat de Parade zo gezellig was, liet ik me toch overhalen om een keer mee te gaan. En ondanks dat het pijpenstelen regende op de dag van mijn Parade-ontmaagding, vond ik het geweldig. Alleen al de sfeer: de kleurrijke tenten, de lichtjes, de muziek. En ook de voorstellingen vond ik hartstikke leuk. Dus als de Parade-karavaan neerstrijkt in Utrecht, ben ik sindsdien van de partij. Zo ook gisteren, en wat was het weer leuk! Dus voor wie nog twijfelt: hier vijf goede redenen om de Parade dit jaar te bezoeken.

1. De zweefmolen
Weet je wat, ik begin er gewoon mee. Hoe leuk al die voorstellingen ook zijn, de zweefmolen blijft mijn favoriete onderdeel van de Parade! En het mooie is: de zweefmolen is er altijd, waar en wanneer je de Parade ook bezoekt. Koop voor 2 euro een enigszins kleverig houten vierkantje bij wijze van toegangsbewijs, hijs je in één van de ouderwetse houten zitjes, laat jezelf at random rondslingeren door de twee gespierde zweefmolenaars en geef je over aan de steeds snellere rondjes. Leker gillen is toegestaan! Wel even oppassen dat je je overbuurman niet tegen de knieën schopt.20140730

2. Club 27
Weet je ze nog, al die sterren die op hun 27ste overleden? Op de parade zie je drie van hen op hun wolk in de hemel zitten. Janis Joplin, Jimi Hendrix en Jim Morrison zijn qua populariteit een beetje op hun retour en dus op zoek naar een nieuw lid. Gelukkig is daar Amy Winehouse, maar door haar aanhoudende staat van dronkenschap lijkt zij het drietal ook niet te kunnen redden. Ze dalen daarom af naar de aarde, op zoek naar een nieuw lid. Een vrolijke voorstelling vol muziek, met Johnny Kraaijkamp als een hilarisch arrogante Jim Morrison. Kijk hier voor meer info en de speeltijden.

3. Ultranormaal
Als je ze nog op de Parade wilt zien, moet je zorgvuldig een datum prikken, want Ultranormaal van dansgezelschap Dox is alleen nog van 12 t/m 14 augustus in Amsterdam te zien. Maar deze dansvoorstelling is het datumprikken zeker waard. Ultranormaal gaat over de verschillende manieren van ‘normaal dansen’ binnen allerlei verschillende subculturen, over wat ‘normaal dansen’ eigenlijk is en over schijt hebben aan het heersende idee van ‘normaal’. Bevrijdend, indrukwekkend, grappig en gewoon heel erg stoer. Ze staan ook nog op andere festivals. Kijk hier voor meer info.

4. Verrassende kleine voorstellingen
Laat je eens verrassen en bezoek ook eens de kleinere, goedkopere voorstellingen. Wij werden door de spelers uitgenodigd voor Right About Now en De Lopende Band, en besloten de gok te wagen. Beide voorstellingen waren voor ons een succes! Right About Now is klein, ontwapenend en zowel heel grappig als een beetje schrijnend. De Lopende Band is ronduit bizar. Loop dus niet aan deze kleinere voorstellingen voorbij, ze maken soms minstens zoveel indruk als de grotere!

5. Rosé!
Bij de Parade hoort een glas rosé drinken in de schemering, vind ik. Met uitzicht op alle verlichte tentjes en de zweefmolen. Door de knusse sfeer en de grote verscheidenheid aan eet- en drinkgelegenheden, kun je er ook prima heen om gewoon een beetje te borrelen en te mensenkijken. Kom je voor 16:00, dan kun je gratis het terrein op. Daarna moet je € 7,50 entreekosten betalen. Vroeg aan de borrel dus!

Grappig hoe ik het eerst helemaal niks vond, en nu juist denk: ik zou best nog een keer willen! Mocht iemand dus nog een Paradepartner zoeken, dan hou ik me aanbevolen :).

 

Een dagje Utrechtse vrijmarkt

Het idee ontstond vorige week zondag, tijdens een bijzonder gare treinreis met Berend en Ralf, na een lange dag fietsen. Ik weet niet eens meer hoe we erop kwamen en wie ermee kwam, maar opeens waren we alle drie laaiend enthousiast over het idee om dit jaar zoveel mogelijk oude meuk te verkopen op de Utrechtse vrijmarkt. Dat hadden we nou altijd al eens willen doen! Dus waarom niet gewoon dit jaar?

Nou eh, omdat je dat op zo’n korte termijn niet meer kunt regelen misschien? Ha, dat kan dus wel. Binnen een paar dagen hadden we een plek geritseld, bij vrienden van Ralf voor de deur op de Begijnekade. We hadden schragen, een paar planken, een tafelkleed, een fietskar, een geleende bakfiets en bovenal: een heleboel meuk. Dvd’s, boeken, tijdschriften, een oude smartphone, een lampje in de vorm van een bloesemboompje (zo’n lampje dat precies één seizoen leuk staat in je woonkamer, tot al je tokkieburen precies zo’n lampje voor het raam zetten), twee kleine flatscreen tv’tjes en een gitaarstandaard. Om maar wat te noemen. We waren er klaar voor.

Vrijmarkt les 1: een bakfiets is onmisbaar.

Vrijmarkt les 1: een bakfiets is onmisbaar.

Ik moest op vrijdagavond nog wel gewoon tot 8 uur werken, dus aan Ralf en Berend de schone taak om alles te vervoeren en op te zetten. Omstreeks half 10 arriveerde ik op de vrijmarkt, fietstassen en rugzak volgeladen met spullen. Ik vond het direct gezellig. En had direct aanspraak van een koopjesjager, die heel professioneel met behulp van een zaklampje onze meuk doorzocht.
‘Zo, houden jullie het nog een beetje vol hier?’
‘Nou, ik ben er net vijf minuten, dus als ik het nu niet meer volhield zag het er slecht uit, haha.’
‘Oh. Tja, ik probeer gewoon het gesprek op gang te brengen. Maar dat lukt niet erg.’
Het eerste awkward moment, meteen in de pocket! Maar als ik zo terugkijk, veel erger dan dit is het eigenlijk niet meer geworden. Gelukkig.

Ons gezellige plekje op vrijdagavond.

Ons gezellige plekje op vrijdagavond.

Toen het publiek langzaam veranderde van koopjesjagers in uitgaansvolk, werden we aangesproken door een man die naast ons een kraam vol echte rotzooi beheerde. Denk: oude vazen, oude boeken, oude kleren en als pronkstuk: een hele verzameling weckpotten met inhoud die volgens het etiket uit 1997 stamde.
‘Ik ben hier morgen niet, dus als jullie willen, mogen jullie mijn kraam overnemen. Maar alle spullen krijgen jullie er dan ook bij. Jullie moeten zelf maar zien wat jullie ermee doen.’
We twijfelden even, want het was wel echt Heel Veel Meuk. Maar een echte kraam, een grote, met een zeil voor als het zou gaan regenen… dat was te verleidelijk om af te slaan. Dus zeiden we ja, ook al zei een stemmetje diep vanbinnen tegen me: ‘Waar begin je aan? Wat ga je doen met al die troep?!’ We zetten onze eigen spullen binnen, hielpen de eigenaar met afbouwen en zetten alle spullen onder de kraam. Laken er overheen, morgen verder zien.

We zijn niet van die bikkels die de hele nacht in een slaapzakje bibberend hun plek gaan liggen bewaken, dus we taaiden tijdelijk af om thuis wat slaap te gaan pakken, om de volgende ochtend in tamelijk brakke toestand onze eigen kraam op te bouwen. We hadden nu echt de ruimte om onze spullen goed uit te stallen en dat was heel erg fijn. Ik hing wat van de oude kledingstukken van de vorige eigenaar op, want kleding is een lokkertje, dat hadden we snel door. Binnen de kortste keren had ik een jasje en twee shirts verkocht.

De opbouw van onze kraam. Toch een hele upgrade.

De opbouw van onze kraam. Toch een hele upgrade.

Onze eigen spullen verkochten lang niet slecht nu we het mooi konden uitstallen, en we zetten steeds meer spullen van de vorige eigenaar neer. We lichtten steeds een paar items uit. Dat bleek te truc te zijn: niet alles neerplempen en mensen laten graaien en zoeken, maar zorgen dat afzonderlijke items tot hun recht komen. Op die manier bleken er nog een heleboel items verkoopbaar. We vonden zelfs iemand die alle weckpotten wilde kopen! We kregen ook nog een paar kratten LP’s om te verkopen, waardoor er voortdurend een clubje liefhebbers in het hoekje van onze kraam stond te snuffelen. Ondertussen kwamen er ook allerlei vrienden langs, om onze meuk te bewonderen of ons te voorzien van fruit en kopjes thee.

De vrijmarkt in volle gang.

De vrijmarkt in volle gang.

Normaal kun je me opvegen na een paar uurtjes vrijmarkt. Ik word altijd doodmoe van dat geslenter en al die chaotische indrukken. Maar zelf in een kraampje staan vond ik veel beter vol te houden, sterker nog: ik barstte de hele dag van de energie! Ik vond het zo gezellig met al die mensen en zo leuk om te doen. De sfeer was super. En we verdienden beter dan we hadden durven hopen. En dankzij het goede afvalscheidingsstation dat vlakbij ons was ingericht, was het opruimen na afloop een eitje. Kortom: we werden er helemaal happy van. Dit is zeker iets om volgend jaar weer te doen, en we willen kijken of we dan zelf een kraam kunnen huren.

De inhoud van mijn geldkistje: mij hoor je niet klagen!

De inhoud van mijn geldkistje: mij hoor je niet klagen!

Tot slot nog even een bedankje aan alle mensen die ons geholpen hebben en voorzien van thee en voedingsstoffen, van wiens huis we gebruik mochten maken, wiens spullen we hebben mogen verkopen, wiens spullen we hebben mogen lenen. Zonder jullie was deze topdag niet mogelijk geweest! Dus: bedankt!

Feestelijke heropening van Broese

Vandaag is voor Utrecht een mooie dag: de dag van de heropening van de oer-Utrechtse boekhandel Broese. Onder de naam Broese Boekverkopers kan de winkel een doorstart maken. Ik schreef al eerder over het gemis dat ik voelde toen de boekwinkel gesloten was, en ik ben dan ook superblij dat Broese er weer is. En met mij vele anderen, want de belangstelling voor de heropeningsborrel is groot. Hierbij een fotoverslag.

De winkel is feestelijk versierd voor de grote dag.

Op de gevel prijkt sinds vandaag het nieuwe Broese Boekverkopers-logo, en de winkel is natuurlijk feestelijk versierd voor de grote dag.

Bij binnenkomst worden we meteen getrakteerd op een heerlijk glaasje prosecco.

Bij binnenkomst worden we meteen getrakteerd op een heerlijk glaasje prosecco.

Stadsdichter Ingmar Heytze vertelt wat Broese voor hem betekent en draagt twee gedichten voor.

Stadsdichter Ingmar Heytze vertelt wat Broese voor hem betekent en draagt twee gedichten voor.

Burgemeester Jan van Zanen houdt een toespraak en verklaart Broese... 'Open? Het is nooit gesloten geweest!'

Burgemeester Jan van Zanen houdt een toespraak en verklaart Broese… ‘Open? Het is nooit gesloten geweest!’

Namens al het personeel bedankt winkelmanager Veronica Reijntjens de nieuwe eigenaren, Erik en Sandra van Doorn.

Namens al het personeel bedankt winkelmanager Veronica Reijntjens de nieuwe eigenaren, Erik en Sandra van Doorn.

Zo'n taart is toch bijna te mooi om aan te snijden?

Zo’n taart is toch bijna te mooi om aan te snijden?

Na afloop natuurlijk even snuffelen tussen de boeken. Heerlijk! En nog een feestelijke korting ook.

Na afloop natuurlijk even snuffelen tussen de boeken. Heerlijk! En nog een feestelijke korting ook.

De 'vangst' van vanavond. Voor op de stapel :)

De ‘vangst’ van vanavond. Voor op de stapel 🙂

Wat was het leuk om hierbij te zijn vanavond! Uit alle toespraken sprak de liefde van de mensen voor de boekhandel Broese, en de opluchting dat de winkel toch open kan blijven. Het is duidelijk dat de boekwinkel op de Stadhuisbrug voor velen iets betekent, hoe die boekhandel ook heet… maar Broese is natuurlijk wel het mooist. Ik wens Erik en Sandra van Doorn heel veel succes!

Tv-tip: Bloed, zweet en blaren

Een achtdelige docuserie over Het Nationale Ballet: smullen! Ballet heeft me altijd al gefascineerd. Toen ik een jaar of negen was, was mijn balletobsessie op z’n hoogtepunt en verslond ik boeken als Cindy ziet ballet wel zitten, Balletclub de Zwaantjes en Spitzen in het ziekenhuis (mijn ultieme favoriet! Ballet gecombineerd met medisch drama was natuurlijk helemáál intrigerend). Ik wilde dolgraag zelf op ballet, maar ik geloof dat mijn moeder me daar te springerig voor vond en voor een hobby die ik toch niet zou hebben volgehouden, zou het ook wel klauwen vol geld hebben gekost. Ik heb het dus maar gehouden bij lezen, tot de volgende fase zich aandiende en ik opeens op paardrijden wilde.

Maar goed: Bloed, zweet en blaren dus. Een door de AVRO uitgezonden achtdelige reeks documentaires over het dagelijks leven bij Het Nationale Ballet, waarvan afgelopen zaterdag de eerste aflevering werd uitgezonden. In deze aflevering volgen we twee ballerina’s: soliste Igone de Jongh en corps de ballet-danseres Wendeline Wijkstra. Beide bereiden zich voor op een modeshow van Viktor & Rolf, waarvoor een aantal danseressen van Het Nationale Ballet geselecteerd is.

De serie biedt een intrigerend inkijkje in de praktijk van Het Nationale Ballet, wat dus echt helemaal niets te maken heeft met Cindy ziet ballet wel zitten. De dansers werken 6 dagen per week grofweg van 11 tot 11. Het wordt niet letterlijk zo gezegd, maar het moge duidelijk zijn dat een sociaal leven daarbij eigenlijk niet mogelijk is. Ballet is hun leven. En ze zouden niet anders willen.

De eerste aflevering schetst duidelijk het contrast tussen Wendeline, die in het corps de ballet danst en vurig hoopt ooit solist te worden, en Igone, die dit al wel bereikt heeft en nonchalant vermeldt dat zij haar eigen tutu’s heeft. We volgen Igone naar de kostuumafdeling voor een doorpas-sessie. Dit was één van mijn favoriete fragmenten van deze eerste aflevering: fantastisch om te zien hoe door geduldige coupeuses de prachtigste pakjes in elkaar worden gezet. Sommige pakjes zijn al dertig jaar oud en worden telkens opnieuw met de grootste zorg mooi gemaakt voor op het podium.

Ook een prachtig fragment is de modeshow van V&R in Parijs. Deze meisjes beginnen niet te gillen bij de aankondiging dat ze de show mogen lopen, maar doen gewoon superprofessioneel hun werk. De eenvoudige choreografie, de strakke en toch sierlijke latex jurkjes, het getoupeerde haar: alles klopt en het is fantastisch om naar te kijken. Vervolgens wordt droogjes vermeld dat de danseressen nog dezelfde avond terugrijden naar Nederland, waar ze rond drieën zullen aankomen. Na slechts een paar uur slaap zullen ze de volgende ochtend gewoon weer moeten klaarstaan op hun spitzen. Het Nationale Ballet kent geen genade.

Ik zeg dus: kijken! Dit fascinerende inkijkje in de balletwereld mag je simpelweg niet missen. Hier kun je de eerste aflevering van Bloed, zweet en blaren bekijken.

1 2