Museumtip: Surreële Werelden

In één van mijn vroegste jeugdherinneringen zit ik samen met mijn moeder een kleurplaat van David de Kabouter te maken. Heel relaxed allemaal, totdat mijn moeder opeens een blauw potlood pakt en het gezicht van David blauw kleurt. De Smurfen ken ik dan nog niet, en ik ben geschokt: dit hoort niet! David de Kabouter ís niet blauw! De huid van kabouters heeft dezelfde kleur als de huid van mensen, ja?! Mijn moeder probeert me nog te laten overwegen dat er misschien toch ook wel blauwe kabouters bestaan, op z’n minst in deze kleurplaat, maar ik ben niet te vermurwen. David de Kabouter is niet blauw. Punt.

Dit vertel ik aan Sharon als we rondlopen bij Surreële Werelden, de expositie over surrealisme die momenteel te zien is in het Utrechtse Centraal Museum. Het moge duidelijk zijn: ik ben een realist in hart en nieren die zich al in een vroeg stadium verzette tegen het idee van dingen die niet ‘kloppen’. En juist daarom is het zo goed om mijn fantasie op z’n tijd even wakker te schudden met een flinke dosis raarheid.

Eerst zien…
Nou, dat moet hier wel lukken. Surreële Werelden strekt zich uit over twee grote expositieruimten en bevat een enorme hoeveelheid schilderijen, tekeningen en objecten in allerlei verschillende stijlen. De enige overeenkomst is dat het allemaal surrealistisch is. Naar alles moet je twee, of meer keer kijken. En wat ook opvalt: regelmatig zien Sharon en ik er allebei net wat anders in. Wat weer mooi samenhangt met de vraag die de tentoonstelling stelt: hoe zie jíj de werkelijkheid? Is de werkelijkheid wel een objectief gegeven?

Eén van de stukken die bij binnenkomst meteen opvalt: het klavecimbel van J.H. Moesman en Gerrit Klop.

Eén van de stukken die bij binnenkomst meteen opvalt: het klavecimbel van J.H. Moesman en Gerrit Klop.

Intrigerend en ook een beetje vies: het Harig Handdoekje van Paul de Reus

Intrigerend en ook een beetje vies: het Harig Handdoekje van Paul de Reus

Tekening door Paul Klemann: 'Domtoren die Domkerk wil omarmen'.

Tekening door Paul Klemann: ‘Domtoren die Domkerk wil omarmen’.

…dan beleven
Ik vind het altijd leuk als je bij een tentoonstelling ook zelf een aantal dingen kunt doen of beleven, en bij Surreële Werelden kan ik wat dat betreft mijn hart ophalen. Zo onderwerpen Sharon en ik ons allebei aan de Breinreis van Rhinofly, waarbij je met een zogeheten brainreader op je hoofd een surrealistisch filmpje bekijkt. De brainreader maakt gebruik van EEG en meet je hersengolven tijdens het bekijken. Het is de bedoeling dat je je overgeeft aan de beelden (in de categorie ‘vreemd, vreemder, vreemdst’). Ben je ontspannen, dan loopt het filmpje vrij vloeiend door. Focus je teveel, dan spoelt het filmpje steeds een stukje terug en verloopt het dus heel schokkerig.

Brainreader op, daar ga ik dan. Een beetje spannend vind ik het wel, valt het op...?

Brainreader op, daar ga ik dan. Een beetje spannend vind ik het wel, valt het op…?

Het blijkt dat ik sinds Blauwe Kabouter-gate niet veel meer ben gaan openstaan voor surreële ideeën. Wat ben ik hier slecht in! Ik probeer me te ontspannen door me alleen op het filmpje te concentreren, maar juist doordat ik zo gefocust ben, gaan de beelden de hele tijd heen en weer. Af en toe verschijnt een tekst á la ‘geef je over aan de surreële wereld. Ontspan!’ in beeld, maar het mag niet baten. Al snel begin ik te stressen: is dit ding soms vastgelopen? Dit hoort toch zeker niet zo? Nou, wel dus. Aan het eind krijg ik mijn score te zien: 70% focus, 30% zen. Nog steeds een verstokte realist dus. Hmm.

Daarna is het tijd om zelf kunstzinnig aan de slag te gaan. Ergens in het midden tussen beide expositieruimtes is een plek gemaakt waar je op verschillende manieren wordt gestimuleerd om iets surrealistisch te tekenen. Zo doen we verschillende pogingen om blind een tekening te maken, met behulp van een blinddoek of een aan drie kanten afgesloten bak met stift en papier erin, waar je alleen je armen in mag steken. Samen met een andere bezoekster maken we twee tekeningen op een in drieën gevouwen papiertje dat we blind aan elkaar doorgeven, waarbij je alleen de onderste lijntjes ziet van wat je voorgangster getekend heeft. Het blijkt dat daar pas écht hele surreële dingen uit voortkomen. We hangen onze kunstwerkjes aan de muur, tussen die van eerdere bezoekers.

Take a walk on the surreal side
Zo’n beetje de hele stad zat op het terras terwijl wij door het museum struinden, maar dat vonden we helemaal niet erg. Surreële Werelden is zeker de moeite waard! De expositie is nog in het Centraal Museum tot en met 9 juni. Meer info vind je op de website van het museum. Leuke extra: een kaartje voor het Centraal Museum geeft ook meteen toegang tot het Dick Bruna Huis (tegenover het museum) en het Rietveld Schröder Huis (een kwartiertje fietsen).

Tot slot nog een leuke nieuwe ontdekking, dankzij Sharon: om de hoek bij het Centraal Museum, in de Twijnstraat, kun je na afloop een heerlijk taartje eten bij Sector 3. Uitzicht op een idyllisch stukje gracht inbegrepen!

Ik koos voor de Cherry Cheesecake. Yum!

Ik koos voor de Cherry Cheesecake. Yum!

1 2